De toekomstige uitdagingen van een slimme stad (en het leven erin)

22/11/2017

Wereldwijd rukt de verstedelijking steeds meer op. 54% van de wereldbevolking leeft momenteel in steden maar onderzoekers gaan ervan uit dat dit in 2050, 66% zal zijn. Steden krijgen een grote instroom aan mensen te verwerken en moeten dus anders gaan nadenken over openbaar vervoer, verwerking van water en afval, milieumethodes, gemeenschappelijke ruimtes, huisvesting, … en over de manier waarop ze met deze evolutie moeten omgaan. Deze evolutie betekent tal van uitdagingen van een slimme stad zoals de leefbaarheid of leefkwaliteit, duurzaamheid (efficiënt omspringen met middelen en energie, milieubescherming en vervuiling) en de arbeidsomstandigheden (werkomgeving, inkomensgelijkheid en economische productiviteit). Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verschillende domeinen waar steden werk moeten van maken, om hun inwoners een meer aangename leefomgeving te bieden.

BestuurEconomieMobiliteitLeefmilieuSamenlevingLevenskwaliteit
Flexibel bestuurWerkloosheidDuurzame mobiliteitEnergiebesparingWerkloosheidBetaalbare huisvesting
Krimpende stedenKrimpende stedenInclusieve mobiliteitKrimpende stedenSociale samenhangSociale samenhang
Territoriale samenhangEconomische achteruitgangSysteem van multimodaal vervoerGlobale aanpak van milieu- en energieproblematiekArmoedeGezondheidsproblemen
Combinatie van formeel en informeel bestuurTerritoriale samenhangStedelijke ecosystemen onder drukStedelijke ecosystemen onder drukVergrijzingCrisisbeheer
Monosectorale economieFilesGevolgen van de klimaatopwarmingSociale diversiteit als bron van innovatieOngebreidelde stadsuitbreiding
Duurzame, lokale economieënMobiliteit zonder autoOngebreidelde stadsuitbreidingCyberveiligheidVeiligheid & beveiliging
Sociale diversiteit als bron van innovatieGebrekkige ICT-infrastructurenCyberveiligheid
Gebrekkige ICT-infrastructuren

"De steden van morgen - de Europese Commissie"

Om van deze evolutie een succes te maken staan stedelijke gebieden voor een aantal uitdagingen. Laat ons daar wat dieper op ingaan!

Samenleving

Wereldwijd trekken dagelijks duizenden mensen naar steden om er zich te vestigen.
Om aan deze immigratiedruk het hoofd te kunnen bieden moeten steden over de hele wereld op zoek gaan naar manieren om hun steeds dichter bebouwde landschappen om te vormen tot slimmere, gezondere en veiligere leefomgevingen, die beter inspelen op de verwachtingen van de inwoners. Het succesvol ontwikkelen van een slimme stad gaat onvermijdelijk gepaard met publiek-private samenwerkingen. Ook de burgers worden daar nauw bij betrokken, zij zijn het tenslotte die in de stad moeten leven. Het is aan de overheden om, zodra een project wordt opgestart en wat ook de doelstellingen mogen zijn, hun burgers bij het project te betrekken. De bevolkingstoename in onze steden verdient dus al onze aandacht. Meer mensen betekent ook meer behoefte aan ruimte om te leven, te parkeren, te spelen, te ontspannen, … We moeten dus sowieso op zoek gaan naar manieren om deze ruimtes op een meer duurzame manier in te vullen.

Klimaatopwarming en vervuiling

We mogen de gevolgen van de klimaatopwarming niet onderschatten. Steden moeten met juiste antwoorden voor de dag komen, zoals een aanpak die streeft naar een nauwe samenwerking tussen bedrijfsleven, organisaties, burgers, nationale en stedelijke overheden. Slimme reis- en transportoplossingen, overstap naar CO2-armere alternatieven, uitstippelen van routes optimaliseren, langs autosnelwegen tuinen aanleggen om de vervuiling tegen te gaan, efficiënter omspringen met brandstof, … We moeten groene initiatieven voorstellen om de klimaatopwarming een halt toe te roepen.

Mobiliteit

En 'last, but not least', één van de grootste uitdagingen waar steden voor staan is het aanpakken van het verkeersprobleem. Er is echter licht aan het eind van de tunnel, omdat we… intussen over gegevens beschikken. Gegevens halen uiteraard geen wagens van de weg maar mogelijks kunnen ze wel voorspellen waar er zich files zullen vormen. Neem nu bijvoorbeeld Waze, een Google app die burgers inschakelt om een real time kaart van de verkeerssituatie te maken. Gemeentelijke overheden hebben er dus ongetwijfeld belang bij te gaan samenwerken met apps zoals Waze. Maar wat is de volgende stap? Steeds meer gebouwen die met sensoren zijn uitgerust? Steden besteden de laatste tijd sowieso veel meer aandacht aan alternatieve mobiliteitsmodellen en diensten. Een absolute must is een verdere digitalisering van het openbaar vervoer, waardoor burgers hun vervoersbewijzen via mobiele apps kunnen boeken en betalen.

Een andere handige innovatie in de strijd tegen het mobiliteitsprobleem zijn de 'connected vehicles'! Belgisch onderzoek heeft aangetoond dat een toename van het aantal 'connected vehicles' onvermijdelijk zal leiden tot meer veiligheid, minder files en minder ongevallen. Hoe meer bedrijven dat soort 'connected vehicles' gaan bouwen en gegevens uit verschillende bronnen gaan gebruiken, hoe meer informatie we zullen inzamelen over het rijgedrag van chauffeurs. Op die manier zullen we het algemene beleid ook effectief kunnen wijzigen.

Iedereen is het er intussen over eens dat elektrisch vervoer de toekomst is, nu moeten onze steden enkel nog zien dat ze erop voorbereid zijn. En we mogen ons niet beperken tot personenwagens alleen, elektrische mobiliteit betreft ook het openbaar vervoer, de logistiek, taxi's en autodeelsystemen. Subsidies, belastingverminderingen, gemeentelijke initiatieven, financiële voordelen, enz. moeten burgers overtuigen te kiezen voor elektrisch vervoer. Om (slimme) steden ook na het elektrificeren van de infrastructuur goed te laten functioneren, moeten we ze minder complex maken door overheidsdiensten beter te doen samenwerken. Eén enkele toelating, de laadtijd verkorten, kostenefficiënte IT-processen en (inter)nationale roaming zijn essentieel om van het gebruik van elektrische voertuigen een succes te maken.

Enkel al het plaatsen van laadpalen voor elektrische auto's thuis, op het werk, op parkings van supermarkten of publieke ruimtes kan al een heel verschil maken.

Slim gebruik van elektrisch vervoer zorgt niet alleen voor vlottere individuele verplaatsingen, efficiënter openbaar vervoer en snellere interventies van hulpdiensten, het heeft ook een gunstige impact op innovatie en - uiteraard - op het milieu.

Iedereen vaart er dus wel bij!

Conclusie: Stedelijke uitdagingen veranderen

We mogen niet enkel stilstaan bij de huidige uitdagingen van steden, ook met de toekomstige problemen moeten we op een geïntegreerde manier rekening houden. Beslissingen die we vandaag op vlak van stedenbouw en stadsbeheer nemen hebben gevolgen op lange termijn. Mensen die andere keuzes maken, klimaatverandering en mobiliteit zijn uitdagingen die we moeten aanpakken. Overheden en onderzoeksbureaus kunnen dan ook best samenwerken om met passende oplossingen voor de dag te komen.

Op vlak van mobiliteit staan al tal van oplossingen in de steigers, dat belet echter niet dat nog heel wat onderzoek en ‘fine-tuning’ nodig is.

Gaan we die uitdaging aan?

Download het e-book om meer info te krijgen over Smart Cities!

banner_320X100-NL.jpg